Rozwój technologii zwiększa możliwości systemów bezpieczeństwa, usprawnia pracę organizacji i pozwala lepiej zarządzać infrastrukturą. Jednocześnie sprawia, że środowiska te stają się coraz bardziej złożone. Dla zespołów odpowiedzialnych za ich utrzymanie, dostępność i ochronę przez całą dobę oznacza to rosnącą liczbę obowiązków.
Usługi zarządzane od dawna są wykorzystywane przez duże przedsiębiorstwa, a rozwój chmury ułatwił ich upowszechnienie. Dziś po ten model sięgają organizacje różnej wielkości, poszukujące sposobu na sprawniejsze utrzymanie swoich systemów.
Na czym polegają usługi zarządzane? Jak wygląda współpraca z ich dostawcą i jakie korzyści może przynieść? Przyjrzyjmy się temu z perspektywy organizacji korzystających z systemów bezpieczeństwa fizycznego i infrastruktury IT.
Czym są usługi zarządzane?
Usługi zarządzane to model współpracy, w którym wyspecjalizowany dostawca przejmuje uzgodnione obowiązki związane z bieżącym utrzymaniem określonych elementów systemu. Dba o ich dostępność, niezawodność i aktualność oprogramowania.
Takie podejście różni się od tradycyjnego modelu, w którym interwencja następuje dopiero po awarii. Reagowanie wyłącznie na usterki może prowadzić do nieprzewidzianych kosztów i przestojów, a przy tym nie zawsze pozwala usunąć przyczyny problemów.
W świadczenie usług zarządzanych mogą być zaangażowani zarówno producenci urządzeń, jak i wyspecjalizowani dostawcy określani jako MSP - od angielskiego Managed Service Provider. Współpraca między nimi pozwala połączyć wiedzę o urządzeniach z kompetencjami w zakresie codziennej obsługi całego środowiska.
Producent może dostarczać narzędzia ułatwiające integrację, diagnostykę i utrzymanie urządzeń. Dostawca usług zarządzanych odpowiada natomiast za bieżący nadzór nad systemem oraz działania zapobiegawcze, które pomagają wykrywać i usuwać potencjalne problemy, zanim zakłócą pracę organizacji.
Dzięki temu wewnętrzny zespół może poświęcić więcej czasu zadaniom wymagającym jego zaangażowania, korzystając ze wsparcia specjalistów w codziennym utrzymaniu systemów.
Jak działają usługi zarządzane?
Współpraca powinna rozpoczynać się od poznania celów organizacji. Dostawca analizuje wspólnie z klientem przebieg procesów operacyjnych, wymagania dotyczące bezpieczeństwa i długoterminowe plany rozwoju.
Pozwala to dopasować zakres usługi do rzeczywistych potrzeb - na przykład zarządzania wieloma lokalizacjami lub wspierania realizacji wymagań regulacyjnych.
Kolejnym krokiem jest precyzyjne określenie warunków współpracy. Powinny one obejmować zakres usług, mierniki ich jakości, uzgodniony poziom dostępności systemu oraz podział odpowiedzialności. Ma to szczególne znaczenie w przypadku usług realizowanych zdalnie.
Po uzgodnieniu warunków dostawca rozpoczyna wdrożenie usługi i uzyskuje odpowiednio zabezpieczony dostęp do środowiska klienta. Następnie przejmuje obowiązki związane z jego obsługą w ustalonym zakresie, odciążając wewnętrzny zespół.
Usługi mogą być udostępniane w modelu SaaS, czyli oprogramowania jako usługi, w którym określone funkcje są realizowane za pośrednictwem chmury. W obszarze bezpieczeństwa fizycznego stosowany jest również model VSaaS - monitoringu wizyjnego jako usługi chmurowej.
Najważniejsze korzyści z usług zarządzanych
Pełne efekty współpracy z dostawcą usług zarządzanych często ujawniają się z czasem. Mogą obejmować większą przewidywalność kosztów, poprawę dostępności systemów, sprawniejsze zarządzanie cyberbezpieczeństwem i odciążenie pracowników od rutynowych zadań.
Ograniczenie wydatków początkowych
Usługi zarządzane mogą zmienić sposób finansowania technologii. Zamiast ponosić wysokie wydatki inwestycyjne na początku projektu, organizacja rozlicza określony zakres usług w ramach regularnych opłat operacyjnych.
W zależności od warunków umowy model ten może również ograniczać nieprzewidziane wydatki związane z awariami sprzętu, pilnymi naprawami czy aktualizacjami oprogramowania. Ułatwia to planowanie budżetu.
Przykładem jest przechowywanie nagrań z monitoringu wizyjnego. Organizacja utrzymująca własną infrastrukturę musi uwzględnić koszty zakupu serwerów, ich obsługi i późniejszej modernizacji. W przypadku zarządzanej usługi przechowywania nagrań w chmurze obowiązki związane z utrzymaniem infrastruktury, aktualizacjami i zapewnieniem jej niezawodności przejmuje dostawca w uzgodnionym zakresie.
Opłaty mogą zależeć od wykorzystanych zasobów. Pozwala to przeznaczyć część środków, które byłyby potrzebne na zakup i utrzymanie sprzętu, na inne priorytety biznesowe.
Dostęp do specjalistycznej wiedzy i doświadczenia
Technologie bezpieczeństwa fizycznego stale się rozwijają. Usługi zarządzane oparte na modelu SaaS ułatwiają utrzymywanie aktualności systemu i korzystanie z nowych funkcji. Wiedza dostawcy z zakresu sieciowych systemów wizyjnych, kontroli dostępu i cyberbezpieczeństwa znajduje odzwierciedlenie w sposobie projektowania oraz utrzymania usługi.
Dostawca zajmuje się obsługą zaplecza technicznego i aktualizacjami, ograniczając zakres codziennych czynności po stronie klienta. Ułatwia to również rozwijanie systemu wraz ze zmieniającymi się potrzebami organizacji.
Specjalistyczne kompetencje dotyczące systemów bezpieczeństwa mogą uzupełniać wiedzę wewnętrznego działu IT, który zazwyczaj odpowiada za znacznie szerszy zakres technologii.
Przykładowo dodanie nowej kamery lub kontrolera drzwi wymaga bezpiecznego włączenia urządzenia do środowiska. Może to obejmować zastosowanie aktualnej konfiguracji i odpowiednich mechanizmów ochrony. Wykorzystanie doświadczenia dostawcy pomaga ujednolicić ten proces i ograniczyć potrzebę szczegółowego szkolenia własnych pracowników z obsługi każdego typu urządzeń.
Większa sprawność i dostępność systemów
Skuteczność systemu bezpieczeństwa zależy od jego sprawnego działania. Dostawca usług zarządzanych powinien wspierać organizację w utrzymaniu uzgodnionego poziomu dostępności, wydajności i cyberbezpieczeństwa.
Służą temu działania zapobiegawcze oraz bieżące monitorowanie stanu infrastruktury. Pozwalają one identyfikować takie problemy jak pogarszający się stan dysku czy nieaktualne oprogramowanie urządzenia, zanim doprowadzą do przerwy w świadczeniu usługi.
W ten sposób utrzymanie systemu obejmuje również zapobieganie awariom, zamiast ograniczać się do usuwania ich skutków.
Wsparcie cyberbezpieczeństwa i zgodności z wymaganiami
Utrzymanie bezpieczeństwa systemu oraz zgodności z właściwymi wymaganiami wymaga stałej uwagi. Dostawca usług zarządzanych może przejąć część zadań, których samodzielna realizacja byłaby dla organizacji trudna lub czasochłonna.
Zakres ten może obejmować wzmacnianie konfiguracji urządzeń w celu ograniczenia podatności na cyberataki, a także zarządzanie kontami i danymi uwierzytelniającymi użytkowników.
Szczególnie ważne jest kontrolowanie dostępu do informacji i funkcji systemu. Usługa zarządzana może wspierać egzekwowanie zasad, zgodnie z którymi wyłącznie upoważnione osoby mają dostęp do wrażliwych danych lub możliwość wprowadzania zmian.
Rejestrowanie działań użytkowników pozwala zachować historię zdarzeń na potrzeby audytu. Ułatwia to wykazywanie zgodności z wymaganiami branżowymi i wewnętrznymi politykami organizacji.
Dopasowanie zasobów do bieżących potrzeb
Wymagania dotyczące bezpieczeństwa zmieniają się wraz z działalnością organizacji. Rozbudowa obiektu, otwarcie nowej lokalizacji czy zmiana sposobu pracy mogą wymagać dostosowania systemów.
Model usług zarządzanych ułatwia zwiększanie lub zmniejszanie zakresu wykorzystywanych zasobów. W zależności od konstrukcji usługi może ograniczać potrzebę rozbudowy własnej infrastruktury i zatrudniania dodatkowych osób do jej obsługi.
Jeśli organizacja potrzebuje dziesięciu nowych kamer, dostawca może włączyć je do istniejącego środowiska i odpowiednio dostosować zasoby przechowywania nagrań w chmurze.
Jeżeli skala działalności się zmniejsza, możliwa może być również zmiana zakresu abonamentu. Warunki takiego dostosowania powinny wynikać z umowy, tak aby zasoby systemu odpowiadały aktualnym potrzebom biznesowym.
Jakie obszary mogą obejmować usługi zarządzane
Zakres usług zarządzanych jest szeroki i zależy od potrzeb organizacji. W przypadku bezpieczeństwa fizycznego i infrastruktury IT szczególne znaczenie ma kilka obszarów.
Zarządzanie użytkownikami i dostępem
Zatrudnienie nowej osoby, zmiana stanowiska lub zakończenie współpracy powinny wiązać się z odpowiednią zmianą uprawnień. Choć zasada jest prosta, jej konsekwentne stosowanie w rozbudowanej organizacji bywa trudne.
Usługa zarządzana może obejmować cały cykl obsługi dostępu: nadawanie uprawnień nowym pracownikom, ich aktualizowanie po zmianie roli oraz odbieranie po odejściu z organizacji. Odpowiednio zintegrowane procesy pozwalają część tych działań automatyzować.
Ma to znaczenie na przykład w sieci handlowej zatrudniającej sezonowo pracowników w kilkudziesięciu sklepach. Ręczne utrzymywanie aktualnych uprawnień we wszystkich placówkach wymaga dużej dyscypliny i nakładu pracy.
Bezpieczne wdrażanie urządzeń
Każda kamera, kontroler czy czujnik dołączany do sieci wymaga odpowiedniego przygotowania. Sposób wdrożenia wpływa na bezpieczeństwo urządzenia i całego środowiska.
Pozostawienie domyślnych haseł lub nieaktualnego oprogramowania może zwiększać ryzyko. Zarządzany proces wdrażania pozwala ujednolicić wymagania: urządzenie otrzymuje aktualne oprogramowanie, indywidualne dane uwierzytelniające i konfigurację zgodną z polityką bezpieczeństwa przed włączeniem do środowiska produkcyjnego.
Przesyłanie i przechowywanie nagrań w chmurze
Monitoring obejmujący wiele lokalizacji generuje duże ilości materiału wideo. Zarządzanie nim wymaga uwzględnienia pojemności pamięci, dostępności nagrań i wykorzystania łączy.
Usługa zarządzana może obejmować cały proces przesyłania wybranych nagrań z lokalnych rejestratorów do zabezpieczonej przestrzeni w chmurze. Dostawca utrzymuje infrastrukturę, nadzoruje przepływ danych i dba o dostępność materiałów zgodnie z ustalonymi warunkami.
Monitorowanie sposobu wykorzystania sieci może również pomóc zoptymalizować zużycie przepustowości i związane z nim koszty.
Zdalny nadzór operacyjny
W części obiektów same automatyczne powiadomienia nie wystarczają. Potrzebni są przeszkoleni operatorzy, którzy obserwują obraz, weryfikują alarmy i koordynują reakcję w czasie rzeczywistym.
W infrastrukturze krytycznej, rozległych kompleksach i obiektach o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa taka usługa może pełnić funkcję zdalnego centrum nadzoru.
W ramach uzgodnionego zakresu operatorzy mogą monitorować środowisko przez całą dobę, nadawać zdarzeniom priorytety i postępować zgodnie z procedurami eskalacji obowiązującymi u klienta.
Zarządzanie urządzeniami
Niezależnie od liczby urządzeń trzeba kontrolować ich dostępność, aktualność oprogramowania i poprawność działania. W rozproszonym środowisku ręczne wykonywanie tych czynności może stanowić znaczne obciążenie dla zespołu.
Usługa zarządzania urządzeniami może obejmować monitorowanie ich dostępności, stanu oprogramowania, zasobów pamięci i połączeń sieciowych.
Nowe wersje oprogramowania są testowane, a następnie wdrażane zgodnie z ustalonym harmonogramem. Klient otrzymuje dostęp do panelu przedstawiającego stan środowiska, natomiast dostawca realizuje uzgodnione zadania związane z jego utrzymaniem.
Które organizacje mogą skorzystać z usług zarządzanych?
Usługi zarządzane mogą wspierać wiele organizacji korzystających z technologii. W niektórych sytuacjach ich korzyści są jednak szczególnie widoczne.
- Małe i średnie przedsiębiorstwa często dysponują ograniczonymi zasobami wewnętrznymi. Zakup gotowej usługi może skrócić czas uruchomienia potrzebnych funkcji w porównaniu z samodzielnym tworzeniem i utrzymywaniem rozwiązania.
- Duże przedsiębiorstwa mogą wykorzystywać ten model do odciążenia własnych specjalistów. Przekazanie rutynowych zadań operacyjnych dostawcy pozwala doświadczonym inżynierom poświęcić więcej czasu projektom rozwojowym, modernizacji i innowacjom.
- Organizacje działające w wielu lokalizacjach mierzą się z dodatkowym wyzwaniem: utrzymaniem jednolitych standardów bezpieczeństwa i konfiguracji urządzeń. Centralnie zarządzana usługa pomaga stosować uzgodnione zasady we wszystkich obiektach i ograniczać różnice wynikające z lokalnego sposobu obsługi systemów.
